Το άρθρο αυτό είναι ένα μοίρασμα ρήσεων, ιδεών και συμπερασμάτων, ικανά κάποιες φόρες να θέσουν σε κίνηση τα γρανάζια της σκέψης μας. Είναι τροφή για σκέψη και προβληματισμό.
«Δεν μπορεί ο καθένας να γίνει μεγάλος καλλιτέχνης, αλλά ο μεγάλος καλλιτέχνης μπορεί να προέρχεται από τον καθένα..» Ρατατούι, 2007
Μπορούμε να γίνουμε ό,τι έχουμε
ονειρευτεί; Ναι. Μπορούμε να γίνουμε κάτι ξεχωριστό; Ίσως. Έχει σημασία από που
προερχόμαστε; Όχι. Το ταλέντο, η μοναδικότητα, το πάθος και η αγάπη για ένα
αντικείμενο μπορεί να μας οδηγήσει συχνά πολύ πιο μακριά από όσο φανταζόμασταν
ότι θα πάμε. Τα αποτελέσματα δεν έρχονται με τα όνειρα, έρχονται με την
προσπάθεια και την επιμονή. Όσο μπορούμε και κοιτάμε μπροστά μας και όχι πίσω
μας, ανοίγουμε δυνατότητες, δημιουργούμε ευκαιρίες. Είναι δύσκολο συχνά να
πιστέψουμε ότι δεν μας περιορίζει η αφετηρία μας. Είναι δύσκολο να πιστέψουμε
ότι δεν μας δεσμεύει η καταγωγή μας. Ωστόσο η πραγματικότητα βρίθει ανθρώπων
που διέπρεψαν κόντρα σε κάθε προγνωστικό. Που επέμειναν εκεί που οι άλλοι
επέλεγαν να τα παρατήσουν. Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με περισσότερα εφόδια από όσα
κάποιοι άλλοι. Αυτό καθορίζει όμως τελικά την επιτυχία τους; Η αφετηρία τους ή
μήπως η διαδρομή τους; Επιλέγω να πιστεύω το δεύτερο. Η προσήλωση και η επιμονή
καθορίζουν την επιτυχία. Η αγάπη για αυτό που κάνουμε.
«Η μοίρα μας ζει μέσα μας,
αρκεί να είσαι αρκετά γενναίος για να τη δεις.»
Brave, 2012
Είναι οι συνθήκες που καθορίζουν
τη ζωή μας ή την καθορίζουμε εμείς ανεξαρτήτως των συνθηκών; Η μοιρολατρία, η
πεποίθηση ότι τα δεινά μας οφείλονται σε μια αόρατη δύναμη, την οποία δεν
μπορούμε να ελέγξουμε, φαντάζει συχνά σαν μια πολύ πειστική εξήγηση. Ιδιαίτερα
όταν μας συμβαίνουν αναποδιές και δυσάρεστα πράγματα. Είναι εύκολο να αφεθείς,
σε αυτό που ονομάζουμε μοίρα. Είναι βολικό να θεωρήσεις τα πράγματα προδιαγεγραμμένα,
γιατί σε αυτήν την περίπτωση δεν χρειάζεται να κινητοποιηθείς για πολλά. Έχεις
απεκδυθεί την ευθύνη και αφήνεσαι. Είναι όμως βαθιά κινητοποιητικό και
ταυτόχρονα απελευθερωτικό να αποδεχτείς ότι εσύ είσαι ο κυβερνήτης του δικού
σου καραβιού. Οι αποφάσεις μας καθορίζουν την ρότα μας. Μπορεί να μην ελέγχουμε
τα πάντα στην ζωή μας αλλά σε μεγάλο βαθμό η ζωή μας είναι οι επιλογές που
κάναμε και οι επιλογές που αφήσαμε πίσω.
«Άκου παιδί μου, δεν μπορείς
να ξεφορτωθείς τον φόβο, είναι σαν την μητέρα φύση. Δεν μπορείς να τον
χτυπήσεις ή να τρέξεις από αυτόν, αλλά μπορείς να περάσεις από μέσα του και να
ανακαλύψεις από τι είσαι φτιαγμένος.»
Καλόσαυρος, 2015
Ίσως η πιο αφυπνιστική δήλωση
στον Καλόσαυρο είναι η ιδέα να περάσεις μέσα από αυτό που συνήθως αποφεύγεις. Ο
φόβος, ένα λειτουργικό συναίσθημα που μας προφυλάσσει από τους κινδύνους, συχνά
μας αποτρέπει και από την προσωπική μας ωρίμανση. Ο φόβος της δυσκολίας, ο
φόβος την αποτυχίας, ο φόβος του πόνου και πολλοί άλλοι φόβοι, που μπορούν να
προστεθούν σε αυτήν την λίστα. Οι φόβοι που μας κρατάνε μακριά από την
προσπάθεια να γίνουμε μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας, να ωριμάσουμε και να
εξελιχθούμε. Δεν χρειάζεται να δοκιμάσουμε μόνο εκεί που ξέρουμε ότι θα τα
καταφέρουμε. Συχνά επιβάλλεται να δοκιμάσουμε και εκεί δεν είμαστε σίγουροι για
το αποτέλεσμα. Και ας φοβόμαστε, δεν πειράζει.
- Προς τα που πέφτει ένα δέντρο;
- Προς τα κάτω;
- Το δέντρο πέφτει προς τα κει που
γέρνει. Πρόσεχε προς τα που γέρνεις
Λόραξ, 2012
Όταν άκουσα την στιχομυθία αυτή
στο Λόραξ, έμεινε εκεί ο νους μου για αρκετά λεπτά. Μας «καταστρέφουν» εν τέλει
οι αδυναμίες και τα ελαττώματα μας; Ο Ουάνσλερ, ο ήρωας της ταινίας,
καταστρέφει την ζωή του και αυτή των γύρω του τυφλωμένος από την απληστία του,
στην οποία δεν μπορεί να βάλει όριο. Προς τα που «πέφτουμε» εν τέλει; Ναι,
«πέφτουμε» προς τα κει που «γέρνουμε». Όχι γιατί οι αδυναμίες μας σημαίνουν
απαραίτητα της καταστροφή μας. Θεωρώ ότι το τυφλό σημείο είναι η επίγνωση
αυτών. Όλοι έχουμε αδυναμίες και ελαττώματα. Όταν έχουμε επίγνωση αυτών
προσπαθούμε συχνά κάπως να τα βελτιώσουμε, να τα ξεπεράσουμε ή να τα κρατάμε χαλιναγωγημένα.
Αναμετριόμαστε με αυτά συστηματικά. Και σε αυτή τη μάχη άλλοτε κερδίζουμε και
άλλοτε χάνουμε. Το γεγονός ότι μαχόμαστε όμως, μας δυναμώνει με έναν τρόπο
εσωτερικά. Αυτό για το οποίο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ο Λόραξ, είναι η
αδυναμία που δεν την βλέπουμε. Αυτήν που δεν την θεωρούμε αδυναμία και
τυφλωμένοι από το εγώ μας την αφήνουμε ανεξέλεγκτη. Αυτή που θεριεύει και
δυναμώνει επειδή εμείς της δίνουμε τροφή. Προς τα κει γέρνουμε και συχνά…μέχρι
να το καταλάβουμε είναι ήδη αργά. Έχουμε πέσει.
«Μια ανιδιοτελής πράξη, πάντα
γεννά κι άλλη»
Κλάους, 2019
Ακούγεται εξαιρετικά ρομαντικό
και ελπιδοφόρο. Μια ανιδιοτελής πράξη να γεννά πάντα μια άλλη. Διαλέγω το
μήνυμα αυτό από την ταινία Κλάους, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι δεν ζούμε σε έναν
δίκαιο κόσμο. Η καλοσύνη δεν ανταμείβεται πάντα με καλοσύνη. Η γενναιοδωρία δεν συνεπάγεται γενναιοδωρία. Ωστόσο εδώ υπάρχει
μια βαθιά αλήθεια: αυτός που έχει γίνει αποδέκτης ανιδιοτέλειας είναι πιο
πιθανό να την διασπείρει, να λειτουργήσει και ο ίδιος ανιδιοτελώς στην ζωή του.
Δεν φυτρώνουν σίγουρα όλοι οι σπόροι που σπέρνονται σε έναν χωράφι. Είναι όμως
βέβαιο πως αν σπείρεις, θα φυτρώσουν εν τέλει κάποιοι βλαστοί. Αποθαρρυνόμαστε
από τις απογοητεύσεις, από τους σπόρους που φυτέψαμε και δεν φύτρωσαν. Και
σταδιακά παύουμε να φυτεύουμε. Η ελπίδα που κρύβει μέσα της αυτή η φράση είναι
ωστόσο….αναζωογονητική. Καμιά καλή πράξη δεν πέφτει στο κενό. Κάπου, κάπως
μεταλαμπαδεύεται, ακόμα και αν εμείς δεν είμαστε πάντα εκεί να το δούμε.
«Αν κάνεις μόνο αυτό που
μπορείς δεν θα γίνεις ποτέ κάτι παραπάνω από αυτό που είσαι»
Kung Fu Panda, 2008
Ο Δάσκαλος Σίφου, σε μια από τις
προσπάθεια του να κινητοποιήσει τον Πο να πάρει στα σοβαρά την εκπαίδευση στο
Κουν Φου, του λέει αυτή την εμβληματική κατ’ εμέ ρήση. Αν και ενέχει μια
αυστηρότητα, αφήνει ταυτόχρονα και ένα βαθύ μήνυμα. Συχνά οραματιζόμαστε μια
αλλαγή στον εαυτό μας, θέλουμε διακαώς να βελτιωθούμε σε κάτι που φαντάζει για
μας σημαντικό, καταβάλλοντας την ελάχιστη ή και καθόλου προσπάθεια. Θέλουμε να
πιστεύουμε ότι η πρόοδος μπορεί να γίνει και με τον εύκολο τρόπο. Η αλήθεια
είναι όμως πως κάθε πρόοδος που σημειώσαμε, κάθε δυσκολία που ξεπεράσαμε, κάθε
αλλαγή που πετύχαμε, έγιναν γιατί τολμήσαμε κάποια στιγμή κάτι παραπάνω από
αυτό που πιστεύαμε ότι μπορούμε να καταφέρουμε. Έγιναν, γιατί βγήκαμε από τη
ζώνη ασφαλείας μας και ρισκάραμε να αποτύχουμε, προσπαθώντας να πετύχουμε. Βέβαια,
αυτό δεν σημαίνει, κατά την προσωπική μου άποψη, ότι οφείλουμε να γινόμαστε
διαρκώς καλύτεροι και εξυπνότεροι, καταλήγοντας δέσμιοι μιας εξέλιξης δίχως
τέλος. Αυτό που είμαστε, μπορεί να είναι επίσης αρκετά καλό. Και είναι σημαντικό
να μας αποδεχόμαστε και χωρίς τις δάφνες των επαναλαμβανόμενων επιτευγμάτων.
Όμως το να μας δοκιμάσουμε σε κάτι καινούριο, να καταβάλουμε προσπάθεια, να
επενδύσουμε χρόνο, να φάμε τα μούτρα μας αν χρειαστεί και να ξανασταθούμε στα
πόδια μας, αφήνει εν τέλει ένα γλυκό αποτύπωμα πάνω μας. Ξέρουμε, ότι έχουμε
γίνει κάτι διαφορετικό από ότι ήμασταν πριν!